فراکینگ دوباره به صحنه انرژی کلمبیا برگشت؛ فناوری جنجالی که می‌تواند اقتصاد را احیا کند یا بحران‌های تازه بسازد

⬅️ همکارنفتی | سرویس خبری 《تحلیل و گزارش》

فراکینگ، فناوری جنجالی استخراج نفت و گاز از لایه‌های عمیق سنگی، اکنون به محور اصلی چرخش انرژی کلمبیا بدل شده است؛ تکنولوژی‌ای که دولت آبلاردو دِلا اسپریِلا آن را کلید احیای تولید و جذب سرمایه خارجی می‌داند، اما پیچیدگی‌های فنی، هزینه‌های زیرساختی و نگرانی‌های زیست‌محیطی، این بازگشت را به میدان تازه‌ای از مناقشه میان ضرورت‌های اقتصادی و مخاطرات اجتماعی تبدیل کرده است

چرخش اخیر سیاست‌های انرژی در کلمبیا را می‌توان نمونه‌ای روشن از برخورد میان آرمان‌گرایی اقلیمی و واقعیت سخت اقتصاد در آمریکای لاتین دانست. با آغاز به کار دولت جدید و وعده‌های صریح آبلاردو دِلا اسپریِلا در جریان انتخابات، این کشور در آستانه خروج از چهار سال محدودیت شدید بر اکتشاف نفت و گاز قرار گرفته است؛ محدودیتی که در دوره گوستاوو پترو به‌عنوان بخشی از برنامه گذار انرژی اعمال شد. اکنون دولت تازه‌نفس قصد دارد با گشودن دوباره درهای صنعت هیدروکربن به روی سرمایه‌گذاران خارجی و هدف‌گذاری جذب چهار میلیارد دلار سرمایه طی چهار سال آینده، صنعتی را احیا کند که همچنان ستون اصلی تأمین انرژی کلمبیا به شمار می‌رود.

با این حال، مسیر بازگشت به رونق گذشته چندان هموار نیست. فراکینگ، به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی دسترسی به منابع جدید و جبران افت تولید، خود مجموعه‌ای از چالش‌های فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی را پیش روی دولت قرار می‌دهد. این روش نیازمند زیرساخت‌های مهندسی پیشرفته، خطوط انتقال استاندارد و سامانه‌های دقیق مدیریت پساب است؛ الزاماتی که بدون توسعه هم‌زمان آن‌ها، هزینه‌های عملیاتی می‌تواند به‌سرعت مزیت اقتصادی پروژه‌ها را از میان ببرد. افزون بر این، بی‌ثباتی در قوانین مالیاتی و ابهام در قراردادهای بلندمدت، فضای تصمیم‌گیری شرکت‌های بزرگ انرژی را با تردید همراه کرده است؛ به‌ویژه در شرایطی که ترکیب پراکنده پارلمان، تصویب قوانین جدید را به فرآیندی زمان‌بر و فرسایشی تبدیل کرده است.

در کنار این موانع ساختاری، بحران امنیت فیزیکی شاید جدی‌ترین تهدید برای آینده این صنعت باشد. حملات مکرر به تأسیسات نفتی و حضور گروه‌های مسلح محلی در مناطق تولید، سطح ریسک فعالیت را به حدی رسانده که برای بسیاری از سرمایه‌گذاران خارجی قابل پذیرش نیست. هشدارهای انجمن نفت کلمبیا نیز بر همین نکته تأکید دارد: هرگونه تلاش برای احیای صنعت انرژی بدون ایجاد امنیت پایدار، ثبات حقوقی و تضمین زیرساخت‌های حیاتی، با شکست روبه‌رو خواهد شد.

در این میان، نگرانی‌های زیست‌محیطی نیز به‌عنوان متغیری تعیین‌کننده در معادله انرژی کلمبیا حضور دارد. اعتراضات اجتماعی علیه فراکینگ و بیم از آلودگی منابع آب زیرزمینی، می‌تواند هرگونه برنامه توسعه‌ای را با چالش‌های تازه مواجه کند. کلمبیا اکنون در نقطه‌ای سرنوشت‌ساز ایستاده است؛ یا باید با ایجاد هماهنگی میان امنیت، قانون‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها مسیر تبدیل‌شدن به یک قطب جدید انرژی را هموار کند، یا در میان تنش‌های سیاسی و امنیتی، فرصت جذب سرمایه‌ای را که می‌تواند آینده اقتصادی کشور را دگرگون کند، از دست بدهد.