نوسان قیمت نفت در جنگ آمریکا و ایران: چرا برنت از صد دلار گذشت و نقش اظهارات ترامپ چیست؟

تنگهٔ هرمز؛ ریشهٔ بنیادی نوسان

تحلیل‌ همکارنفتی | پیش از جنگ، تنگهٔ هرمز حدود ۲۰ درصد نفت و سوخت جهان را منتقل می‌کرد. وقتی این مسیر مختل یا تهدید شود، بازار باید ریسک عرضه را در قیمت بگنجاند. عوامل دیگر هم اثر دارند: توقف حدود ۶۳ درصد تولید خلیج مکزیک به‌دلیل طوفان قیمت را بالا برد و ازسرگیری صادرات فرآورده‌های نفتی چین فشار کاهشی ایجاد کرد. 

### اثر اظهارات ترامپ بر قیمت نفت

اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا از آغاز جنگ در فوریه، یکی از محرک‌های مهم حرکت‌های روزانهٔ بازار نفت بوده است. در مارس، پس از اعلام تعویق حمله به زیرساخت انرژی ایران و ذکر «گفت‌وگوهای سازنده»، قیمت نفت آمریکا از بالای ۱۰۰ دلار به زیر ۹۱ دلار سقوط کرد. اما وزارت خارجهٔ ایران وجود هرگونه گفت‌وگو را رد کرد. در اکتبر هم وعدهٔ حمله نکردن پیش از انتخابات ۳ نوامبر قیمت‌ها را اندکی کاهش داد، ولی نتوانست جهش قیمت را کاملاً برگرداند. 

### تحقیق دربارهٔ معاملات مشکوک

کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) معاملات آتی نفت را که کمی پیش از چرخش‌های سیاسی ترامپ انجام شده بررسی می‌کند. طبق گزارش ABC News، شرط‌بندی روی کاهش قیمت، دقایقی پیش از چند اعلامیه حدود ۲٫۶ میلیارد دلار سود ایجاد کرده است. این گزارش‌ها هنوز به معنای اثبات تخلف نیست و تا جایی که یافتم، نتیجهٔ نهایی تحقیقات اعلام نشده است. همچنین احتمال درز اطلاعات با «فریب عمدی بازار» یکی نیست. 

### پیامد برای بازار و تصمیم‌گیران

(برداشت تحلیلی) در چنین فضایی، قیمت ۱۰۰ دلاری بیشتر میانگین وزنیِ سناریوهای پایان جنگ و تشدید آن است تا قیمتی پایدار. بازار هم کم‌کم یاد گرفته اظهارات سیاسی را با جریان واقعی نفتکش‌ها بسنجد. برای فعالان صنعت نفت، رصد هم‌زمان سه شاخص ضروری است: وضعیت عبور از هرمز، روند مذاکرات، و نتیجهٔ تحقیقات نهاد ناظر.