۴ غول دریایی در راه خلیج‌فارس؛ فلات قاره با سرمایهٔ بخش خصوصی دکل می‌آورد

چهار قرارداد بیش از یک میلیارد دلاری برای ورود چهار دکل حفاری فراساحلی به ناوگان شرکت نفت فلات قاره ایران امضا شد؛ ماجرایی که بعد از چند مناقصهٔ بی‌نتیجه، راه تازه‌ای پیش پای حفاری دریایی ایران گذاشته است.

به گزارش پایگاه خبری همکارنفتی، شرکت نفت فلات قاره ایران با امضای چهار قرارداد به الگوی BOO، یعنی «تامین، مالکیت و بهره‌برداری»، چهار دکل حفاری فراساحلی را از سرمایه‌گذاران داخلی تامین کرد. ارزش مجموع این قراردادها بیش از یک میلیارد دلار است و این دکل‌ها برای نخستین بار به ناوگان حفاری شرکت نفت فلات قاره ایران اضافه می‌شوند.

الگوی BOO را می‌توان مثل «اجارهٔ بلندمدت» توضیح داد. سرمایه‌گذار دکل را تامین می‌کند، مالک آن می‌شود و خودش به کار می‌اندازد. شرکت نفت فلات قاره ایران هم به جای پرداخت هزینهٔ سنگین خرید، «خدمات حفاری» می‌خرد. به این ترتیب بار مالی و ریسک تامین تجهیزات به عهدهٔ بخش خصوصی می‌افتد و کارفرما می‌تواند روی حفاری و تولید تمرکز کند. به گفتهٔ مسئولان، تامین دکل پیش‌تر با چند مناقصه دنبال شده بود، اما نتیجهٔ مورد انتظار حاصل نشد.

قراردادها را احمدرضا راستی، مدیرعامل شرکت نفت فلات قاره ایران، با مدیران عامل هلدینگ انرژی گستر سینا و شرکت‌های پتروایران، اکسین پترولیوم خاورمیانه و سپهر تجارت دریانوردان امضا کرد. خسروی این قراردادها را از نخستین تجربه‌های اجرای این الگو در شرکت ملی نفت ایران دانست و از حمایت وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران برای پیشبرد آن خبر داد. او همچنین ابراز امیدواری کرد ورود این دکل‌ها بخشی از نیازهای مهم شرکت، از جمله تامین گاز مورد نیاز تاسیسات ان‌جی‌ال سیری، را برطرف کند.

اگر عدد یک میلیارد دلار برایتان دور از ذهن است، می توان گفت: سهم هر دکل به طور میانگین حدود ۲۵۰ میلیون دلار است. «۴۰۰ فوت» هم که در نام این دکل‌ها آمده، معمولاً نشان‌دهندهٔ توان کار در آبی با عمق حدود ۱۲۲ متر است، یعنی نزدیک به سه برابر ارتفاع برج آزادی.

 جالب اینجاست که در منطقه هم همین مسیر دنبال می‌شود. عربستان سعودی در یک دورهٔ کوتاه ۳۱ قرارداد جدید برای دکل‌های دریایی بست و نرخ روزانهٔ این قراردادها بین ۷۸ تا ۹۸ هزار دلار بود. آرامکو همچنین برنامهٔ ساخت ۲۰ دکل دریایی جدید را همراه با شرکت ولاریس از طریق شرکت مشترک «آرو» دنبال می‌کند. در سال ۲۰۲۴ میانگین نرخ اجارهٔ روزانهٔ دکل‌هایی که در آب‌هایی با عمق ۳۶۱ تا ۴۰۰ فوت کار می‌کنند، حدود ۱۲۰ هزار دلار بود. این یعنی اجارهٔ هر دکل در ماه حدود ۳٫۶ میلیون دلار تمام می‌شود. با این نرخ، چهار دکل در سال حدود ۱۷۵ میلیون دلار هزینه دارند و رقم یک میلیارد دلار تقریباً معادل پنج تا شش سال کار آن‌هاست (برآورد همکارنفتی بر پایهٔ نرخ منطقه، نه مدت رسمی قراردادها). نمونهٔ دیگر قرارداد ۱۰ سالهٔ شرکت ادس با آرامکو برای اجارهٔ یک دکل دریایی به ارزش حدود ۴۲۹ میلیون دلار است. یعنی رقم قراردادهای فلات قاره در مقیاس بازار منطقه قرار دارد. 

حالا نگاه‌ها به عملکرد این الگو دوخته شده است. اگر دکل‌ها در موعد مقرر به خلیج‌فارس برسند و کار را شروع کنند، این تجربه می‌تواند برای پروژه‌های سنگین دیگر صنعت نفت هم الگو شود.