سامانه «رسن»؛ نظارت هوشمند و مشارکت کارکنان در مدیریت مصرف انرژی

سامانه رسیدگی سریع شکایات نفت (رسن)، پیش‌تر با هدف دریافت گزارش‌ها و دیدگاه‌های مستقیم کارکنان ایجاد شده بود تا در ارتقای فرایندهای سازمانی نقش‌آفرینی کند. اکنون با پیوند زدن این سامانه به مقوله «مصرف انرژی»، مدیران صنعت نفت در پی آن هستند تا لایه‌های پنهان اتلاف انرژی در ساختمان‌های اداری را شناسایی کنند. در واقع، کارکنانی که روزانه در محیط‌های اداری حضور دارند، دقیق‌ترین رصدکنندگان وضعیت هستند؛ از نقص در سیستم‌های تهویه گرفته تا عدم رعایت دستورالعمل‌های صرفه‌جویی، مواردی است که می‌تواند با گزارش‌دهی مستقیم، به سرعت به گوش بازرسی برسد.

‌

از منظر کارشناسی، این رویکرد دو مزیت کلیدی دارد: نخست آنکه نظارت بر صرفه‌جویی انرژی را از یک دستورالعمل خشک اداری به یک مسئولیت‌پذیری جمعی تبدیل می‌کند. دوم اینکه با ایجاد یک پل ارتباطی سریع، هزینه‌های ناشی از اتلاف انرژی کاهش یافته و مدیران می‌توانند بدون اتکا به گزارش‌های سلسله‌مراتبی که گاه با تأخیر یا ملاحظات اداری همراه است، مستقیماً از وضعیت واقعی ساختمان‌ها آگاه شوند.

‌

استفاده از رسن، عملاً نوعی «نظارت پیشگیرانه» است. این سامانه به‌واسطه ماهیت «رسیدگی سریع»، این پیام را به بدنه اجرایی می‌دهد که انضباط در مصرف انرژی، موضوعی جدی است که مستقیماً توسط سطوح عالی نظارتی پیگیری می‌شود. طبیعتاً زمانی که کارکنان بدانند گزارش‌هایشان به اقدام اصلاحی منجر می‌شود، مشارکت بیشتری در اصلاح رویه‌های نادرست خواهند داشت و این خود بهترین عامل برای کاهش هزینه‌های انرژی در مجتمع‌های اداری است.

‌

البته موفقیت این طرح در گرو دو عامل است: نخست «اعتمادسازی» و اطمینان کارکنان از اینکه گزارش‌هایشان بدون سوگیری پیگیری می‌شود و دوم، «سرعت عمل» در اصلاح ایرادات گزارش‌شده. اگر این بستر ارتباطی به درستی تقویت شود، می‌تواند داده‌های ارزشمندی برای مدیران ارشد فراهم کند تا برای نقاط ضعف پنهانِ ساختمان‌های اداری، چاره‌اندیشی دقیق‌تری داشته باشند.

‌

یادآوری می‌شود که سامانه رسن زیر نظر اداره کل بازرسی وزارت نفت فعالیت می‌کند و کارکنان می‌توانند در ساعات اداری از طریق خطوط ۱۲۲ و ۲۲۱۲۲ (داخلی) و همچنین شماره شهری ۸۴۱۸۲۱۲۲ موارد مدنظر خود را گزارش کنند. در نهایت، این اقدام گامی است برای عبور از نظارت‌های سنتی و حرکت به سمت مدیریت داده‌محور و مشارکتی که در بلندمدت، فرهنگ صرفه‌جویی را در صنعت نفت نهادینه خواهد کرد.