حقوق‌بگیران زیر فشار تورم؛ افزایش حقوق دو بار در سال راه‌حل یا تشدید بحران؟

همکارنفتی | سرویس خبری «تحلیل و گزارش» 

حقوق‌بگیران زیر فشار تورم؛ افزایش حقوق دو بار در سال راه‌حل یا تشدید بحران؟

تورم فزاینده و کاهش ارزش واقعی حقوق، زندگی حقوق‌بگیران ایرانی را به نقطه بحرانی رسانده است. طرح افزایش حقوق دو بار در سال می‌تواند بخشی از فشار معیشتی را کاهش دهد، اما بدون پشتوانه مالی پایدار خطر تشدید تورم را در پی دارد. تجربه کشورهایی مانند فرانسه و بلژیک نشان می‌دهد پیوند حقوق‌ها با شاخص تورم راهکاری مؤثرتر برای حفظ قدرت خرید است. آنچه برای خانواده‌ها حیاتی است، نه تعداد دفعات افزایش حقوق، بلکه تضمین توانایی تأمین حداقل‌های زندگی در برابر موج تورم است.  

در شرایط کنونی اقتصاد ایران، فشار تورمی و افزایش مداوم هزینه‌های زندگی باعث شده حقوق‌بگیران بیش از هر زمان دیگری با چالش تأمین معیشت مواجه شوند. بسیاری از خانواده‌ها حتی پیش از پایان ماه با کسری بودجه روبه‌رو می‌شوند و توانایی پوشش هزینه‌های ضروری مانند خوراک، مسکن، درمان و آموزش را از دست می‌دهند. در چنین فضایی، طرح افزایش حقوق دو بار در سال به‌عنوان راهکاری برای کاهش فشار معیشتی مطرح شده است.  

حقوق‌بگیران در ایران معمولاً با درآمد ثابت و محدود زندگی می‌کنند. تورم بالا باعث می‌شود ارزش واقعی حقوق در طول سال به‌سرعت کاهش یابد. به‌طور مثال، فردی که ابتدای سال حقوقی متناسب با هزینه‌های زندگی دریافت می‌کند، در نیمه دوم سال با همان حقوق قادر به تأمین نیازهای اولیه نیست. این شکاف میان درآمد و هزینه‌ها، فشار روانی و اقتصادی سنگینی بر خانواده‌ها وارد می‌کند. بسیاری از حقوق‌بگیران مجبور به کاهش مصرف کالاهای ضروری، استفاده از پس‌اندازهای اندک یا حتی گرفتن وام‌های خرد برای گذران زندگی می‌شوند.  

از نگاه حقوق‌بگیران، افزایش حقوق دو بار در سال می‌تواند بخشی از این فشار را کاهش دهد. اگر در میانه سال حقوق‌ها متناسب با نرخ تورم تعدیل شود، قدرت خرید تا حدی حفظ خواهد شد و خانواده‌ها کمتر دچار بحران مالی می‌شوند. با این حال، نگرانی جدی وجود دارد که این افزایش بدون پشتوانه مالی پایدار، خود به تورم بیشتر منجر شود و عملاً اثر مثبت آن از بین برود.  

در کشورهای توسعه‌یافته، به دلیل ثبات اقتصادی و تورم پایین، افزایش حقوق معمولاً سالانه انجام می‌شود و کافی است. اما در برخی کشورها مانند بلژیک و فرانسه، حقوق‌ها به شاخص تورم متصل هستند و در صورت تغییر شاخص هزینه زندگی، تعدیل خودکار صورت می‌گیرد. این مدل باعث می‌شود حقوق‌بگیران در برابر کاهش ارزش پول محافظت شوند. در کشورهای با تورم بالا مانند برخی کشورهای آمریکای لاتین، تعدیل‌های چندباره حتی ماهانه انجام می‌شود تا معیشت مردم حفظ شود.  

از نگاه حقوق‌بگیران ایرانی، افزایش حقوق دو بار در سال نه یک امتیاز، بلکه ضرورتی برای بقا در شرایط تورمی است. با این حال، اجرای آن نیازمند طراحی دقیق و تأمین منابع پایدار است تا به تورم بیشتر منجر نشود. شاید راهکار مناسب‌تر، پیوند دادن حقوق‌ها به شاخص تورم باشد؛ مدلی که در کشورهای اروپایی تجربه شده و می‌تواند به‌طور خودکار قدرت خرید را حفظ کند. در نهایت، آنچه برای حقوق‌بگیران اهمیت دارد، نه تعداد دفعات افزایش حقوق، بلکه حفظ واقعی قدرت خرید و توانایی تأمین حداقل‌های زندگی است.