تصویر کلان بحران انرژی؛ دولت در آستانه فصل سرد چه می‌کند؟

⬅️ همکارنفتی | سرویس خبری 《تحلیل و گزارش》

نشست اخیر کمیته سوخت، تصویری روشن‌تر از وضعیت انرژی کشور در آستانه فصل سرد ارائه کرد؛ تصویری که نشان می‌دهد دولت با مجموعه‌ای از چالش‌های هم‌زمان روبه‌روست و برای عبور از دوره اوج مصرف، ناچار به اتخاذ تصمیم‌هایی فراتر از رویکردهای معمول شده است. گزارش وزیر کشور نشان می‌دهد مصرف سوخت طی دو سال گذشته با شیبی افزایشی ادامه یافته و همین روند، ذخایر استراتژیک را تحت فشار قرار داده است؛ فشاری که اکنون دولت را به سمت بازنگری در الگوی مصرف و اصلاح رفتار انرژی‌بر در بخش‌های مختلف سوق داده است.

در این میان، رئیس‌جمهور بر یک نکته کلیدی تأکید کرد: دولت باید پیش از همه، مصرف خود را مدیریت کند. این تأکید، در عمل به معنای تعطیلی یا ادغام ساختمان‌ها و مجموعه‌های دولتی با مصرف بالا و کاهش فعالیت فضاهایی است که در فصل سرد بار اضافی بر شبکه انرژی وارد می‌کنند. چنین تصمیمی نشان می‌دهد دولت تلاش دارد پیش از مطالبه از مردم، در سطح حاکمیتی الگوی جدیدی را پیاده کند و نقش مصرف‌کننده بزرگ را به مصرف‌کننده کنترل‌شده تبدیل نماید.

هم‌زمان، توسعه انرژی خورشیدی در ساختمان‌های دولتی به‌عنوان یک اقدام فوری در دستور کار قرار گرفته است. نصب پنل‌های سقفی در استانداری‌ها و واحدهای اجرایی، راهکاری است که می‌تواند بخشی از بار مصرف برق را از شبکه سراسری جدا کند و نیاز نیروگاه‌ها به سوخت فسیلی را کاهش دهد. این سیاست، اگرچه دیرهنگام، اما در شرایط فعلی یکی از معدود اقداماتی است که می‌تواند در کوتاه‌مدت اثر ملموس بر تراز مصرف داشته باشد.

در کنار این اقدامات، دولت قصد دارد سیستم‌های گرمایشی و روشنایی دستگاه‌های دولتی را در ساعات اوج مصرف با الگوی کاهشی تنظیم کند. این تصمیم، به‌ویژه در روزهای سرد، می‌تواند نقش مهمی در کنترل مصرف گاز و برق داشته باشد و از فشار مضاعف بر شبکه جلوگیری کند.

وزیر نفت نیز در این نشست بر ضرورت تأمین سوخت معادل تأکید کرد و هشدار داد که احتمال کاهش سوخت‌رسانی در برخی مناطق وجود دارد. از این‌رو، پیش‌بینی سوخت جایگزین و تجهیزات گرمایشی اضطراری برای مناطق آسیب‌پذیر باید از هم‌اکنون انجام شود. این بخش از سخنان وزیر نفت نشان می‌دهد دولت در حال آماده‌سازی سناریوی مدیریت بحران است؛ سناریویی که در آن، حفظ پایداری انرژی بخش خانگی و تجاری خط قرمز اصلی به شمار می‌رود.

رئیس‌جمهور همچنین تشکیل کارگروهی ویژه برای نظارت بر روند ذخیره‌سازی انرژی را ضروری دانست. این کارگروه قرار است هماهنگی میان دستگاه‌ها را افزایش دهد و تصمیم‌های سریع و یکپارچه برای دوره‌های حساس اتخاذ کند؛ اقدامی که می‌تواند نقش یک ستاد فرماندهی واحد را در مدیریت بحران ایفا کند.

در بخش دیگری از جلسه، وزیر نیرو با اشاره به تراز تولید و مصرف برق، مقابله با کارگاه‌های غیرمجاز استخراج رمزارز را یکی از اقدامات مهم در مدیریت مصرف معرفی کرد. این فعالیت‌ها، به‌دلیل مصرف بسیار بالا، می‌توانند در روزهای سرد به‌طور مستقیم بر پایداری شبکه اثر بگذارند و حذف آن‌ها بخشی از سیاست دولت برای کنترل مصرف غیرمولد است.

مجموع مباحث این نشست نشان می‌دهد دولت برای عبور از دوره‌های بحرانی مصرف سوخت، به‌دنبال یک بسته چندلایه مدیریت انرژی است؛ بسته‌ای که بر کاهش مصرف بخش دولتی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، تأمین سوخت جایگزین برای مناطق آسیب‌پذیر و فرهنگ‌سازی گسترده برای اصلاح الگوی مصرف عمومی استوار است. موفقیت این سیاست‌ها، بیش از هر چیز، به اجرای هماهنگ دستگاه‌ها و همراهی مردم بستگی دارد؛ همراهی‌ای که می‌تواند پایداری شبکه انرژی را در فصل سرد تضمین کند و کشور را از بحران احتمالی عبور دهد.