مدیریت هوشمند وزارت نفت؛ عبور پایدار شبکه گاز از زمستان رکوردی ۱۴۰۴

همکارنفتی | سرویس خبری «تحلیل و گزارش»  

مدیریت هوشمند وزارت نفت؛ عبور پایدار شبکه گاز از زمستان رکوردی ۱۴۰۴ 

پاییز و زمستان ۱۴۰۴ با وجود رکورد تاریخی مصرف گاز خانگی، به نقطه‌ای متفاوت در مدیریت انرژی ایران تبدیل شد؛ جایی که وزارت نفت با افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی و استفاده هوشمندانه از سوخت جایگزین توانست شبکه گاز کشور را پایدار نگه دارد و مانع از تکرار افت فشار و محدودیت‌های سال‌های گذشته شود. این عملکرد نشان‌دهنده ارتقای جدی در سیاست‌های عرضه و مدیریت منابع است که توانست یکی از پرمصرف‌ترین زمستان‌های تاریخ ایران را بدون بحران پشت سر بگذارد. 

پاییز و زمستان ۱۴۰۴ برای بخش خانگی ایران دوره‌ای متفاوت و پرچالش بود. روند مصرف از مهرماه با افزایش تدریجی آغاز شد و در آبان‌ماه به حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز رسید؛ سطحی که در مقایسه با سال‌های گذشته هشدار جدی برای مدیریت منابع به شمار می‌رفت. در آذرماه، موج‌های سرمای زودهنگام مصرف را به نزدیکی ۴۰۰ میلیون مترمکعب رساند و دولت برای جلوگیری از فشار بر شبکه، بخشی از سوخت نیروگاه‌ها را به سوخت مایع تغییر داد؛ سیاستی که زمینه‌ساز حفظ پایداری شبکه در ماه‌های بعد شد.  

دی‌ماه با اوج مصرف زمستانی همراه بود و مصرف روزانه از ۶۰۰ میلیون مترمکعب فراتر رفت؛ افزایشی که به‌طور مستقیم در قبض‌های خانوارها انعکاس یافت و فشار اقتصادی بیشتری بر مردم وارد کرد. نقطه اوج مصرف در بهمن‌ماه رقم خورد؛ جایی که رکورد تاریخی ۷۳۷ میلیون مترمکعب در روز ثبت شد و بالاترین سطح مصرف گاز در تاریخ ایران به نام سال ۱۴۰۴ ثبت گردید. با وجود این، مدیریت وزارت نفت در ذخیره‌سازی و توزیع سوخت جایگزین مانع از بروز بحران شد. در نهایت، با کاهش نسبی دما در اسفند، مصرف به حدود ۴۵۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت و شرایط به حالت پایدارتر بازگشت.  

مقایسه با سال‌های گذشته نشان می‌دهد که در ۱۴۰۲ اوج مصرف حدود ۶۵۰ میلیون مترمکعب بود و در برخی استان‌ها افت فشار و محدودیت‌هایی گزارش شد. در ۱۴۰۳ مصرف به حدود ۶۸۰ میلیون مترمکعب رسید و باز هم مواردی از افت فشار در مناطق سردسیر مشاهده شد. اما در ۱۴۰۴ با وجود رکورد تاریخی ۷۳۷ میلیون مترمکعب، هیچ افت فشار یا قطعی گسترده‌ای در بخش خانگی گزارش نشد؛ تفاوتی که نشان‌دهنده مدیریت موفق‌تر عرضه و ذخیره‌سازی در سال جاری است.  

به این ترتیب، پاییز و زمستان ۱۴۰۴ با مصرف بی‌سابقه گاز خانگی همراه بود، اما شبکه گاز برخلاف سال‌های گذشته پایدار باقی ماند. این موفقیت نتیجه افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی و استفاده از سوخت جایگزین بود. با این حال، افزایش هزینه خانوارها و فشار اقتصادی ناشی از مصرف بالا همچنان چالش اصلی باقی مانده است. به نظر می‌رسد برای سال‌های آینده، تمرکز سیاست‌گذاران باید بر بهینه‌سازی مصرف خانگی و اجرای تعرفه‌های هوشمند باشد تا هم پایداری شبکه حفظ شود و هم فشار اقتصادی بر مردم کاهش یابد.