حکمیت هوشمند؛ الگویی تازه برای حل اختلافات و تقویت رقابت‌پذیری پتروشیمی

همکارنفتی | سرویس خبری «تحلیل و گزارش» 

حکمیت هوشمند؛ الگویی تازه برای حل اختلافات و تقویت رقابت‌پذیری پتروشیمی 

اختلافات طولانی‌مدت بر سر قیمت‌گذاری سرویس‌های جانبی در صنعت پتروشیمی، پس از ابطال مصوبات سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ توسط دیوان عدالت اداری و ایجاد تنش در بازار سرمایه، سرانجام با ورود شرکت ملی صنایع پتروشیمی و برگزاری نشست‌های راهبردی به توافقی شفاف و پایدار انجامید؛ توافقی که آرامش را به بورس بازگرداند و چشم‌اندازی تازه برای رقابت‌پذیری بین‌المللی این صنعت ترسیم کرد. 

اختلافات بر سر قیمت‌گذاری سرویس‌های جانبی میان شرکت‌های پتروشیمی طی سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی صنعت تبدیل شد. این اختلافات که ابتدا در قالب شکایت‌های حقوقی و قضایی مطرح گردید، در نهایت با رأی دیوان عدالت اداری مبنی بر ابطال قیمت‌های ابلاغی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ به نقطه بحرانی رسید. پیامد مستقیم این وضعیت، ایجاد ابهام در بازار سرمایه و بسته شدن نماد برخی شرکت‌های پتروشیمی بود؛ رخدادی که اعتماد سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار داد و فضای بورس را متشنج کرد.  

در پی این تحولات، موضوع به شرکت ملی صنایع پتروشیمی ارجاع شد. این شرکت با برگزاری نشست‌های فشرده و حضور همه ذی‌نفعان، زمینه توافق راهبردی میان شرکت‌ها را فراهم ساخت. رویکرد اتخاذ شده نشان‌دهنده تغییر مسیر از دخالت دستوری به سمت تنظیم‌گری هوشمند بود؛ رویکردی که به جای تحمیل قیمت‌ها، چارچوبی شفاف و پایدار برای تعامل میان شرکت‌ها ایجاد می‌کند.  

شرکت ملی صنایع پتروشیمی در این فرآیند نقش محوری ایفا کرد. طراحی چارچوب شفاف برای قیمت‌گذاری، داوری و میانجی‌گری کارشناسی و تسهیل‌گری در تعامل با بخش خصوصی از جمله اقدامات کلیدی این نهاد بود. انتظار می‌رود در صورت بروز اختلاف، شرکت‌ها ابتدا به داوری این نهاد مراجعه کنند و از طرح مستقیم دعوا در دادگاه پرهیز نمایند؛ اقدامی که می‌تواند روند حل اختلافات را سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر سازد.  

دستاوردهای این حکمیت قابل توجه است: پایان یک مناقشه طولانی‌مدت، بازگشت آرامش به بازار سرمایه، ترسیم چارچوب نوین برای تعامل میان شرکت‌ها، بهبود فضای کسب‌وکار و کاهش ریسک‌های حقوقی. در سطحی کلان‌تر، این روند می‌تواند به افزایش رقابت‌پذیری بین‌المللی صنعت پتروشیمی ایران کمک کند و جایگاه آن را در بازارهای جهانی ارتقا دهد.  

این تجربه نشان داد که با حکمیت هوشمند و تعامل سازنده، بحران‌های پیچیده نه تنها قابل مدیریت هستند بلکه می‌توانند به فرصتی برای بازسازی اعتماد و تقویت بنیان‌های اقتصادی کشور تبدیل شوند.