عیدی یا اعانه؟ وقتی پاداش پایان سال کارمندان در کوره تورم ذوب می‌شود

 سرویس خبری 《تحلیل و گزارش» 

عیدی یا اعانه؟ وقتی پاداش پایان سال کارمندان در کوره تورم ذوب می‌شود

در حالی که تورم افسارگسیخته سال ۱۴۰۴ رمقی برای سفره‌های حقوق‌بگیران باقی نگذاشته، ابلاغ ارقام ناچیز و تحقیرآمیز برای عیدی کارکنان دولت، به نماد بارز بی‌عدالتی ساختاری و تفاوت فاحش ریالی در نظام پرداخت‌ها تبدیل شده است. مقایسه ساده میان ارقام میلیونی عیدی کارگران با مبالغ خرد و بی‌ارزش عیدی کارمندان، حکایت از یک شکاف نامعقول دارد که عملاً بدنه اجرایی کشور را در آستانه سال نو با بن‌بستی معیشتی مواجه کرده است؛ نابرابری چشم‌گیری که نشان می‌دهد در ترازوی پرداخت‌های دولت، «ارزش کار و معیشت کارکنان» به کمترین حد خود در سال‌های اخیر سقوط کرده است. 

‌

بررسی‌های انجام‌شده بر روی نظام پرداخت‌های پایان سال، پرده از شکافی عمیق و تفاوت فاحش ریالی میان عیدی کارکنان دولت و کارگران مشمول قانون کار برمی‌دارد؛ مسئله‌ای که اکنون از یک تفاوت قانونی ساده فراتر رفته و به یکی از جدی‌ترین چالش‌های حوزه عدالت پرداختی در کشور بدل گشته است.

‌

با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، بار دیگر موضوع مبلغ ناچیز عیدی کارکنان دولت در صدر تحلیل‌های اقتصادی و مطالبات صنفی قرار گرفته است. بر اساس مصوبات بودجه‌ای، مبلغ عیدی کارمندان دولت رقمی ثابت و بسیار پایین تعیین شده که در مواجهه با امواج تورمی، عملاً قدرت خرید خود را به کلی از دست داده است. این در حالی است که عیدی کارگران، به واسطه پیوستگی قانونی با حداقل دستمزد، رقمی چندین برابرِ عیدی کارمندان را نشان می‌دهد. این تفاوت فاحش، شکافی ریالی ایجاد کرده که با هیچ منطق بازاری و هزینه‌کرد خانوارها در شب عید همخوانی ندارد.

‌

در شرایطی که عیدی کارکنان دولت حتی گوشه‌ای از خریدهای اولیه نوروزی را جبران نمی‌کند، بخش کارگری رقمی را دریافت می‌دارد که اگرچه با ایده‌آل‌های معیشتی فاصله دارد، اما به لحاظ ریالی چندین پله بالاتر از مبلغ تخصیص داده شده به کارمندان ایستاده است. این رویکرد دوگانه و ناعادلانه، پاداش پایان سال کارمندی را به یک «کمک‌هزینه نمادین» و تشریفاتی تقلیل داده است؛ چرا که ارزش مالی آن در برابر جهش قیمت کالاها و خدمات به قدری ناچیز است که هیچ اثر مثبتی بر معیشت این قشر در ایام سال نو نخواهد داشت.

تحلیل نهایی روند فعلی نشان می‌دهد که اصرار بر ثابت ماندن عیدی کارکنان در ارقام بسیار پایین، نه تنها انگیزه شغلی را در بدنه اداری کشور سرکوب می‌کند، بلکه نشان‌دهنده یک نابرابری ساختاری در نظام توزیع منابع است. فاصله ریالی میان این دو گروه حقوق‌بگیر به قدری زیاد و نامعقول شده است که دیگر نمی‌توان آن را پشت تفاوت‌های قانونی پنهان کرد. واقعیت این است که هزینه‌های سفره شب عید برای همه آحاد جامعه به یک میزان افزایش یافته و پرداخت چنین مبالغ اندکی به کارکنان دولت، با واقعیت‌های اقتصادی و خط فقر جاری، فرسنگ‌ها فاصله دارد.

تصاویر مرتبط