مدیریت سوخت یا قطع پنهان بنزین؟ / پشت پرده شب‌گردی رانندگان و بحران بی‌نظارتی در جایگاه‌ها

مدیریت بنزین یا قطع سوخت؟ / گزارش اختصاصی میدانی همکارنفتی از جایگاههای سوخت کشور در مردادماه: از صف‌های شبانه تا نبود نظارت مردمی

 همکارنفتی | سرویس خبری 《اقتصاد و بازار انرژی》 در روزهایی که محاصره دریایی و تنش‌های نظامی با آمریکا، تأمین سوخت کشور را به حساسترین نقطه خود رسانده، پرسشی که بر سر زبان‌ها افتاده این است: آیا دولت واقعاً به دنبال مدیریت مصرف است یا با محدودیت‌های بی‌سابقه، عملاً قطع سوخت را در پیش گرفته است؟ خبرنگار همکار نفتی در مرداد ماه با بازدید از جایگاه‌های سوخت سراسر کشور، تصویری میدانی از بحران خاموشی ترسیم کرده که در آن، محدودیت شدید سهمیه، نبود هرگونه ابزار نظارتی برای مردم و ضعف آشکار در مدیریت جایگاه‌ها، حکایت از سیاستی دارد که بیش از آنکه مدیریت باشد، به سردرگمی و ناامیدی دامن زده است. طبق طرح جدید سهمیه‌بندی، هر خودروی شخصی تنها ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و ۲۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان سهمیه دارد و پس از آن بنزین آزاد ۵۰۰۰ تومانی در انتظار رانندگان است، اما واقعیت میدانی چیز دیگری می‌گوید؛ کارت‌های آزاد جایگاه‌ها با سقف ۳۵۰۰ لیتر، از نیمه‌شب فعال می‌شوند و تا سپیده‌دم به پایان می‌رسند و مسافران را مجبور به شب‌گردی می‌کنند. در کنار این محدودیت‌های مقداری، نبود هرگونه ابزار نظارتی برای مردم، بحران را دوچندان کرده است؛ در جایگاه‌ها نه بارکدی برای نظرسنجی وجود دارد، نه سامانه‌ای برای ثبت شکایت از برخورد کارکنان و نه شفافیتی در میزان موجودی سوخت.

 کارکنان جایگاه‌ها نیز آموزش کافی ندیده‌اند و بسیاری از آنها توانایی پاسخگویی به سوالات و انتقادات مردم را ندارند. این خلأ نظارتی، عملاً مردم را در برابر تصمیمات بدون بازخورد دولت، رها کرده است. همکار نفتی با تأکید بر ضرورت صداقت دولت با مردم، دو راهکار اساسی ارائه می‌دهد: اول، اختصاص بارکد شخصی به هر یک از کارکنان جایگاهها برای ثبت انتقادات و شکایات مردم و ایجاد سیستم نظارت شفاف و دوم، جایگزینی قیمت‌گذاری تصاعدی به جای محدودیت مقداری، بدین صورت که هر ۵۰ لیتر، قیمت افزایش یابد (از ۱۵۰۰ تا ۴۵۰۰ تومان و بیشتر) بدون هرگونه سقف مصرفی، تا هم مصرف کنترل شود و هم مردم بدون نگرانی از قطع بنزین، به تردد خود ادامه دهند. دولت باید انتخاب کند؛ ادامه این محدودیت‌های بی‌نظارت که مردم را به ستوه آورده یا پذیرش راهکاری که در عین مدیریت بحران، شفافیت و آرامش را به جایگاه‌های سوخت بازمی‌گرداند.